Wintertijd

Wintertijd

Wintertijd: ‘help, de klok wordt een uur teruggezet!’

In de nacht van zaterdag 24 oktober op zondag 25 oktober 2020 gaat de wintertijd in. Dit betekent dat de klok om 03:00 uur naar 02:00 uur gaat. Een uur extra slapen dus! Alhoewel, jullie kleintje denkt hier vast anders over. Heb je een vroege vogel en is je kleintje om 06:00 uur klaarwakker? Grote kans dat je zondag de dag om 05:00 uur al begint.

De overschakeling naar wintertijd betekent een ontregeling van de biologische klok. Het instellen van de biologische klok is best een ingewikkeld proces, dus ik adviseer om dit stapsgewijs te doen, gedurende een week. Daarna zitten jullie in een nieuw ritme. Maar hoe doe je dat nu precies?

1. Begin op tijd!
De biologische klok past zich niet zomaar aan, puur omdat je de klok hebt verzet. Het aanpassen aan een uur tijdsverschil kost je biologische klok ongeveer een week.
Daarom: begin op tijd. Start zo’n 5/7 dagen voordat de klok verzet wordt (of 3 dagen ervoor tot en met 3 dagen erna), en breng je kleintje 10 minuten later naar bed dan je normaal zou doen. Vervolgens schuif je alle activiteiten van de volgende dag op. Je haalt je kleintje dus 10 minuten later uit bed dan normaal, je luncht 10 minuten later dan normaal, etc. Wordt je kleintje op zijn normale waaktijd wakker? (Wat heel goed kan, want de biologische klok heeft altijd wat vertraging in het aanpassen). Houdt het nog even donker en doe alsof het nog nacht is.
Op deze manier verschuif je het ritme elke dag met 10 minuten.

2. Voeg extra (power)dutje toe
Is je kleintje echt nog klein (jonger dan één jaar) of is het een moeizame slaper? Kijk dan of je het een extra powernap aan het eind van de dag kan laten doen. Dit betekent tussen 16.00-17.00 uur een korte extra slaap van 20-30 minuten. Maak hem/haar vanaf de leeftijd van 6 maanden wel weer voor 17.00 uur (nieuwe tijd) wakker. Door deze extra powernap kun je de bedtijd wat verlaten en oververmoeidheid voorkomen.

3. Weinig tijd?
Heb je geen tijd om dit heel geleidelijk te doen, zoals bij de eerste optie, neem dan de zaterdag als tussenstap. Breng je kleintje een half uur later dan normaal naar bed, dus bijvoorbeeld 19.30 uur i.p.v. 19.00 uur. Vanaf hier schuift heel je schema met slaapjes, lunch, avondeten, bad, etc. 30 minuten mee. Let op: nadat de klok is verzet, is dit (nieuwe tijd) een half uur vroeger dan gisteren (at je gisteren om 17.30 uur, is dit vandaag een half uur later om 17.00 uur nieuwe tijd). Zondagavond breng je ten opzichte van gisteren je kind wederom een half uur later naar bed (je komt weer op 19.00 uur uit, immers 19.30 uur gisteren is 18.30 uur vandaag). Maandag schuif je de rest van het schema een half uur op, waardoor je routine op dezelfde tijd uitkomt als voor het verzetten van de klok.

4. Ga in de middag naar buiten
Daglicht zorgt ervoor dat je biologische klok goed functioneert. Dit maakt van licht een goed slaap bevorderend middel. Zorg ervoor dat je minstens 10 minuten per dag buiten bent. Om de biologische klok goed in te stellen, ga je normaal gesproken liefst in de ochtend naar buiten. Wil je de dag later starten, ga dan vooral in de middag naar buiten.

5. Wat als….
Wordt je kindje tóch nog rond de oude tijd wakker en is dit vóór 6:00 uur nieuwe tijd? Behandel dat tijdstip als de nacht. Je kunt dan troosten en aangeven dat het nog nacht is, houdt alles donker en praat zachtjes. Valt je kleintje toch niet meer in slaap, start dan om 6:00 uur de ochtend.

Jullie kindje is geen robot en heeft geen horloge, dus geef het even de tijd om zijn/haar biologische klok bij te stellen. Hoe goed je ook je best doet, het is geen garantie voor een soepele overgang. Wees daarom een beetje flexibel in deze dagen.
Duurt het bij jullie langer om het ritme van je kindje stapsgewijs op te schuiven? Probeer dan gedurende de dag een extra rustmoment in te plannen om vermoeidheid te voorkomen.

Niets doen?
Niets doen is ook een optie. Dit werkt echter alleen voor meer flexibele kindjes. Het slapen moet lekker gaan en je kindje moet al wat ouder zijn (vanaf 1/ 1,5 jaar), waardoor hij/zij een wat langere wakkertijd aankan. De dag zal nog op de oude tijd starten en verschuift langzaam mee.

Extra tip:
Vanaf de leeftijd van 2 – 2,5 jaar kan je kindje ook een slaaptrainer begrijpen. Een slaaptrainer, zoals de pinguïn of het schaapje van Zazu, geeft d.m.v. kleuren aan wanneer het tijd is om op te staan. Deze slaaptrainer kan je stapsgewijs elke dag 10 minuutjes verzetten.